با 10 مشکل رایج دیگ بخار موتورخانه آشنا شوید!

آیا با مشکلات دیگ بخار موتورخانه آشنا هستید؟ اغلب اوقات مدیران مجتمع‌های مسکونی و تجاری بررسی دوره‌ای دیگ بخار موتورخانه را در برنامه خود قرار می‌دهند تا در طول فصل سرد زمستان به مشکلی در گرمایش ساختمان برنخورند. به‌خصوص اگر دمای بیرون از خانه پایین‌تر از 0 درجه سانتی‌گراد باشد.

در ادامه لیستی از 7 مشکل رایج دیگ بخار موتورخانه را آورد‌ه‌ایم که گاهی اوقات با یک تعمیر ساده حل می‌شوند و گاهی به قدری حاد هستند که به ناچار دیگ بخار باید تعویض شود. اگر سیستم دیگ بخار موتورخانه شما با هر یک از مشکلات زیر روبه‌رو شود، می‌توانید ریشه مشکل را پیدا کنید و با عیب یابی دیگ بخار، در اسرع وقت نسبت به رفع مشکل اقدام کنید.

مشکلات رایج دیگ بخار موتورخانه و جدول عیب یابی دیگ بخار

مشکلات رایج دیگ بخار موتورخانه با نشانه‌هایی مثل افت فشار بخار، کاهش راندمان حرارتی، نشتی آب، خاموش‌شدن ناگهانی مشعل یا نوسان سطح آب در دیگ همراه هستند. در تصویر زیر با محل قرارگیری و نام قطعات دیگ بخار موتور آشنا خواهید شد.

هرکدام از این اختلالات دلایل متفاوتی دارند و برای رفع آن‌ها باید ابتدا قطعه یا بخش معیوب را شناسایی کنید. در جدول عیب یابی دیگ بخار، مهم‌ترین مشکلات دستگاه را به همراه علت‌های احتمالی و راهکارهای رفع آن‌ها بررسی کرده‌ایم تا بتوانید نشانه‌های خرابی را بهتر تشخیص دهید و برای تعمیرات تخصصی اقدام کنید.

1. نشتی دیگ موتورخانه و چکه کردن آب

آیا متوجه آب اضافی در اطراف مخزن دیگ بخار یا لوله‌هایی که به آن متصل است شده‌اید؟ نشتی و چکه کردن آب از مخزن دیگ بخار از مشکلات و خطاهای رایج موتورخانه و دیگ بخار است. با گذشت زمان دیگ‌های بخار قدیمی شده و دچار زنگ‌زدگی می‌شوند.

زمانی که این اتفاق رخ دهد، اجزای سیستم دیگ بخار کارکرد قبلی خود را از دست می‌دهند و ضعیف‌تر عمل می‌کنند. نشتی موتورخانه و چکه کردن آب از دیگ بخار می‌تواند ناشی از قدیمی شدن قطعات، فشار آب زیاد، کار کردن بیش از حد سیستم یا حتی خوردگی لوله‌ها باشد.

برای تعیین علت اصلی نشتی دیگ بخار موتورخانه، بهترین راه تماس با تعمیرکار متخصص است. افراد متخصص می‌توانند با بررسی مخزن و لوله های دیگ بخار موتورخانه، منشا اصلی نشتی را پیدا کنند.

هزینه تعمیر و سرویس موتورخانه

2. صدای قل قل آب جوش

حتما تا به حال به صدای زیاد موتورخانه که شبیه به صدای قل قل آب در حال جوش کتری است، گوش داده‌اید. ممکن است صدایی مشابه در دیگ بخار نیز به گوش برسد. با گذشت زمان مبدل حرارتی دیگ بخار شما رسوب می‌گیرد. این تجمع رسوب از مصرف مداوم آب ناشی می‌شود و امری عادی است.

با این حال رسوب گرفتن دیگ موتورخانه می‌تواند جریان آب را در مبدل‌های حرارتی مسدود کند و باعث بیشتر گرم شدن و در نتیجه صدای قل قل آب شود.

3. خاموش شدن چراغ پیلوت موتورخانه

هنگامی که چراغ پیلوت خاموش می‌شود، معمولا به این معناست که ترموکوبل دچار مشکل شده است. ترموکوبل به گازرسانی دیگ بخار کمک می‌کند. البته سیستم‌های دیگ بخار جدید ممکن است با این مشکل مواجه نشوند، اما باز هم احتمالش وجود دارد.

برای روشن کردن چراغ پیلوت موتورخانه می‌توانید به‌سادگی دوباره شعله آن را روشن کنید؛ اما ابتدا باید بررسی کنید که به دیگ بخار شما گاز برسد. اگر گاز به دیگ بخار نرسد، ممکن است به این معنا باشد که جریان گاز کل خانه قطع یا شیر اصلی گاز بسته است.

پس از تمامی این بررسی‌ها و عیب‌یابی‌ها و اطمینان از وجود گاز در خانه و روشن شدن چراغ پیلوت، بهتر است با یک تعمیرکار متخصص تماس بگیرید.

اگر سیستم دیگ بخار شما نشتی گاز یا مشکل دیگری داشته باشد، تعمیرکار متخصص با استفاده از ابزارهای مخصوصی می‌تواند مشکل نشتی گاز موتورخانه را برطرف کند.

4.منجمد شدن لوله میعانات

دیگ‌های بخار جدید، دیگ‌هایی چگالشی هستند در این نوع سیستم، برای حذف گازهای زائد تولید شده در دیگ بخار از لوله میعانات استفاده می‌شود. زمانی که هوا بسیار سرد است، خطر یخ زدن لوله میعانات دیگ بخار بسیار زیاد می‌شود؛ در نتیجه آب یخ می‌زند و باعث انسداد لوله‌ها می‌شود.

این امر با یخ‌زدایی لوله میعانات برطرف می‌شود. شما می‌توانید با استفاده از آب گرم (نه آب جوش!) یا پارچه آغشته به آب گرم و کشیدن روی لوله، آب درون آن را ذوب کنید.

5.خرابی ترموستات

ترموستات دیگ بخار موتورخانه برای حفظ دمای مناسب گرما و آب گرم در خانه استفاده می‌شود. وقتی دما به اشتباه تشخیص داده شود یا سیستم گرمایش بی‌جهت خاموش و روشن شود، ممکن است ترموستات نیاز به تعمیر یا تعویض داشته باشد.

ترموستات‌ها ممکن است با گذشت زمان قدیمی شوند یا سیم‌کشی آن‌ها دچار مشکل شود که در دیگ های بخار قدیمی مشکلی رایج است. گاهی نیز ممکن است ربطی به قدیمی بودن یا سیم‌کشی آن نداشته باشد و تنظیمات ترموستات بهم خورده باشد.

سرویس و تعمیر موتورخانه

6. گرمایش نامنظم و نبود آب گرم

هنگامی که آب به‌سختی گرم می‌شود یا کلا گرم نمی‌شود، ممکن است قطعات دیگ بخار دچار خرابی شده باشند. گرمایش نامنظم و نبود آب گرم می‌تواند به این معنا باشد که شما با خرابی ترموستات دیگ بخار موتورخانه مواجه هستید و ترموستات به تنظیم مجدد یا تعویض نیاز دارد. البته ممکن است سایر اجزای داخلی موتورخانه نیز دارای مشکل باشند.

7.توقف گرمایش رادیاتور

اگر رادیاتورهای شما گرم نیستند باید بررسی کنید که آیا سالم هستند یا خیر. زمانی که پایین رادیاتور گرم باشد و بالای آن سرد، به این معناست که در کارکرد رادیاتور مشکلی وجود دارد.

این مشکل می‌تواند به دلیل تشکیل لجن و رسوب در قسمت انتقال از دیگ بخار به رادیاتور یا عدم تعادل رادیاتورها ایجاد شود. اگر رادیاتور شما خنک است بهتر است برای تنظیم مجدد آن رادیاتور را هواگیری کنید یا با تعمیرکار تماس گرفته و از او کمک بخواهید.

8. کشیده‌شدن آب دیگ به مسیر خروج بخار

پرایمینگ به خروج آب دیگ همراه بخار گفته می‌شود. بالا بودن سطح آب، برداشت بخار بیش از ظرفیت و افت ناگهانی فشار، زمینه این اتفاق را فراهم می‌کنند. در دیگ بخار موتورخانه، با نوسان آب‌نما، بخار مرطوب و گاهی ضربه در لوله‌ها روبه‌رو می‌شوید.

قبل از این که سرویس کار برسد؛ حتما سطح آب را با علامت مجاز روی آب‌نما مقایسه کرده و زمان بروز مشکل را یادداشت کنید. اگر اختلال با افزایش مصرف رخ می‌دهد، تعمیرکار باید عملکرد تغذیه آب، بار مشعل و تناسب مصرف با ظرفیت دیگ را بررسی کند.

9. کف کردن سطح آب؛ تشکیل حباب‌های پایدار

کف کردن با جوشش معمول آب فرق دارد؛ حباب‌ها روی سطح باقی می‌مانند و از بین نمی‌روند. افزایش املاح، قلیائیت نامناسب و ورود روغن یا مواد شوینده، از دلایل کف کردن آب دیگ بخار موتورخانه هستند. این کف، خواندن سطح آب را دشوار می‌کند و قطرات آلوده را همراه بخار بیرون می‌فرستد.

برای پیدا کردن علت، آزمایش هدایت الکتریکی، قلیائیت و آلودگی روغنی آب را می‌بایست پیاده‌سازی کنید. تعمیرکار براساس نتایج، تخلیه کنترل‌شده آب یا «بلودان» را تنظیم می‌کند و مسیر ورود آلودگی را می‌بندد؛ به یاد داشته باشید که ضدکف به‌تنهایی علت را برطرف نمی‌کند.

10. کری‌اور املاح به داخل خطوط بخار

کری‌اور یعنی ناخالصی‌های آب دیگ همراه بخار وارد شبکه شوند. در دیگ بخار موتورخانه کم‌فشار، املاح عمدتاً داخل قطرات آب جابه‌جا می‌شوند؛ نمک‌ها مانند آب تبخیر نمی‌شوند.

پرایمینگ و کف کردن، عامل این انتقال‌اند. نتیجه را به‌شکل رسوب روی شیرها، اختلال تله‌های بخار و افت انتقال گرما می‌بینید. برای تشخیص، نمونه بخارِ تقطیرشده باید از نقطه مشخص و با تجهیزات مناسب گرفته شود. برای رفع مشکل، بررسی کنترل سطح آب، کیفیت آب و جداکننده بخار را حتما در برنامه خود قرار دهید.

چک‌لیست عیب‌یابی دیگ بخار موتورخانه

برای عیب‌یابی دیگ بخار موتورخانه، مشخص کنید دستگاه روشن نمی‌شود، پس از روشن‌شدن خاموش می‌شود یا با وجود کارکرد مشعل، بخار کافی نمی‌دهد. کد خطا، فشار، دمای نمایشگر، سطح آب و زمان بروز اختلال را یادداشت کنید؛ این اطلاعات جلوی تعویض حدسی قطعات را می‌گیرند.

بررسی را از وضعیت برق و فرمان روشن‌شدن شروع کنید و سراغ احتراق و فشار بروید. مجموع مشکلات رایج دیگ بخار موتورخانه را در یک جدول و به صورت خلاصه دسته‌بندی کردیم تا به‌راحتی به جمع بندی برسید.

چک کردن کلید قطع‌کننده مدار و فیوز

اگر نمایشگر خاموش است یا مشعل واکنشی ندارد، بررسی را از برق ورودی شروع کنید. وضعیت کلید اصلی، کلید اضطراری و فیوز اختصاصی دیگ بخار موتورخانه را از بیرون تابلو ببینید. اگر کلید حفاظتی قطع کرده، پیش از وصل مجدد باید علت مشخص شود؛ اتصال کوتاه، نشتی جریان یا اضافه‌بار از علت‌های محتمل‌ به شمار می‌روند.

در این دست از مواقع سرویس‌کار ولتاژ ورودی و جریان مصرفی را با مشخصات پلاک مقایسه می‌کند و فیوز داخلی را پس از قطع برق می‌سنجد. فیوز جایگزین باید دقیقاً مشخصات تعیین‌شده سازنده را داشته باشد؛ فیوز قوی‌تر انتخاب نکنید.

تست سیستم احتراق الکترونیکی و بررسی فشار کاری

برای بررسی احتراق دیگ بخار موتورخانه، کد خطا و مرحله توقف مشعل را ثبت کنید: جرقه تشکیل نمی‌شود، شعله شکل نمی‌گیرد یا شعله پس از چند ثانیه خاموش می‌شود؟ در مدل‌های دارای حسگر یونیزاسیون، سرویس‌کار جریان تشخیص شعله را برحسب میکروآمپر اندازه می‌گیرد و با حد مجاز همان کنترلر مقایسه می‌کند. بررسی الکترود، اتصال زمین و فشار سوخت نیز باید طبق مشخصات مشعل انجام شود.

بازه ۱۲ تا ۱۵ psi، حدود ۰٫۸ تا ۱ بار، به فشار آب‌گیری سرد بعضی مدارهای بسته آب‌گرم مربوط است؛ آن را فشار تنظیمی عمومی دیگ بخار در نظر نگیرید. بسیاری از سامانه‌های گرمایش بخاری ساختمان با فشار کمتر از ۲ psi کار می‌کنند، اما دیگ‌های صنعتی شرایط دیگری دارند.

فشار هنگام کار و لحظه خاموش‌شدن مشعل را ثبت کنید و از سرویس‌کار بخواهید عملکرد پرشرستات را با تنظیمات تعیین‌شده سازنده تطبیق دهد. عدد شیر اطمینان، فشار هدف بهره‌برداری نیست و فشار بخار نیز با فشار ورودی گاز تفاوت دارد.

نتیجه‌گیری

عوامل متعددی در بروز مشکلات رایج دیگ بخار موتورخانه دخیل هستند. گاهی اوقات می‌توان مشکل را در کوتاه‌ترین زمان ممکن و بدون کمک گرفتن از کسی برطرف کرد. اما اغلب اوقات این کار می‌تواند بسیار خطرناک باشد.

توصیه می‌کنیم هرگز بدون تجربه و تخصص دست به تعمیر دیگ بخار موتورخانه نزنید. در صورتی که شما با یکی از مشکلات دیگ بخار موتورخانه مواجه هستید، می‌توانید با خیال راحت از خدمات تعمیر و سرویس موتورخانه آچاره استفاده کنید.

سوالات متداول