خانه / آچاره / روز ملی خلیج فارس

روز ملی خلیج فارس

خلیج فارس سومین خلیج بزرگ جهان است که در سده ششم پیش از میلاد به این عنوان نامگذاری شد.

عنوانی که مورخان یونانی و رومی آن را در کتب شان به کار برده اند و در اسناد تجاری به دست آمده از چین، هند و ممالک باستانی هم نام خلیج فارس به چشم می خورد.

خلیج فارس قرن ها کانون تجارت بین شرق و غرب عالم بود و منطقه سیراف [بین بندرلنگه و نیمه شرقی استان بوشهر کنونی] روزانه میزبان دهها کشتی تجاری شرقی و تاجران و کاروان های غربی بود.

این گستره آبی حتی با فتح ایران توسط اعراب هم نامش عوض نشد و به عنوان بحر فارس در اسناد و نقشه های جغرافیایی به کار می رفت.

خلیج فارس در دوره اسلامی نیز کانون تجارت بین شرق و غرب بود و میزبان تمدن های کوچک و بزرگی بود که در شمال و جنوب آن شکل می گرفتند.

کاروان دریانوردان پرتقالی به رهبری واسکودوگاما پس از دور زدن افریقا از دماغه امیدنیک، بر اساس مطالعه نقشه های باستانی و پی بردن به اهمیت خلیج فارس و اقلیم آن، برای تحت کنترل درآوردن آن نیمی از نیروهایش را به آنجا فرستاد.

با ورود آنها به خلیج فارس، نخستین مناقشه استعمارگران با مسلمانان حتی پیش از هند در این منطقه روی داد. پرتقالی های مجهز به سلاح آتشین، پس از درگیری شدید با ساکنان جزیره هرمز و عدم توانایی ارتش ایران برای مقابله با آنها، جزیره را اشغال و کم کم وارد سواحل ایران شدند و بندر بزرگی به نام گمبرون را تاسیس کردند.

بیشتر بخوانید
ارتقا در سطح تشخیص صلاحیت نیروهای متخصص آچاره

پس از کمک های نظامی برادران شرلی به ارتش ایران در زمان شاه عباس صفوی، ایرانیان موفق شدند پرتقالی ها را نه تنها از جزیره هرمز که از خلیج فارس اخراج کنند و بندر بزرگ گمبرون به بندرعباس تغییر نام داد.

البته استعمارگران خصوصا انگلیسی ها به این سادگی ها ول کن ماجرا نبودند و از قرن هفدهم این منطقه جولانگاه آنها شد. آنها برای اهداف استعماری شان حکومت های محلی را در مقابل دو امپراتوری بزرگ آن زمان یعنی عثمانی و ایران قرار می دادند.

پس از کشف نفت در قرن نوزدهم خلیج فارس مورد طمع بیشتر قدرت های استعماری قرار گرفت که دخالت در کشورهای اطراف آن از جمله ایران را در پی داشت.

خلیج فارس نخستین بار در دهه ۱۹۶۰ توسط جمال عبدالناصر رئیس جمهور مصر با عنوان خلیج عربی به کار برده شد و بهانه ای به دست ناسیونالیست های عرب داد.

پس از آن اظهار جعلی جنگ سرد و لفظی ایرانیان و اعراب شروع شد و بارها پرونده این موضوع و نیز جزایر فارسی آن، توسط دو طرف به شورای امنیت سازمان ملل رفت.

این شکایت بازی ها توسط اعراب خصوصا شخصی به نام صدام حسین نفر دوم عراق در اوائل دهه ۱۹۷۰ به بار نشست و نتیجه اش جدایی ایران از بحرین، تشکیل کشور امارات و بازگذاشتن پرونده جزایر سه گانه توسط نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا بود.

خلیج فارس از ابتدای دهه هشتاد میلادی بارها جنگ به خود دید و بر سر جغرافیا و نفت آن صدها نفر کشته و صدها فروند ناو و نفتکش و هواپیما سرنگون شدند و زیست بوم آن در خطر نابودی قرار گرفت.

بیشتر بخوانید
ارتقا در سطح تشخیص صلاحیت نیروهای متخصص آچاره

از دهه ۱۹۹۰ امارات متحده عربی کشور بیست ساله جنوب خلیج فارس پس از استفاده از عنوان جعلی خلیج عربی ادعای جزایر سه گانه ای را کرد که پرونده اش دو دهه قبل بازمانده بود.

پاسخ ایران و حمایت نهادهای بین المللی از جمله سازمان ملل از این عنوان به عقب نشینی اعراب منتهی شد.

اما در سال ۲۰۰۵ موسسه نشنال ژئوگرافی در اقدامی عجیب دوباره زخم قدیمی را باز کرد و رسما عنوان خلیج عربی را استفاده کرد که با اعتراض شدید ایران مواجه و سریعا نام جعلی حذف شد.

گرچه همچنان خلیج فارس توسط همه کشورهای عربی به عنوان خلیج عربی استفاده می شود اما تاریخ شرق و غرب بهترین شاهد است برای عنوان مستند «خلیج فارس»، و بس.

 

 

روز ملی خلیج فارس گرامی باد

درباره‌ی تیم تحریریه آچاره

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

[Forwarded from Maede Rajabi]